C/2011 L4 (PANSTARRS) en de anomale staart in mei

In de tweede helft van april is de komeet zichtbaar in Cassiopeia waarna zij tot 25 mei in Cepheus te vinden is. In laatste week van mei trekt de komeet op minder dan 5½ graden langs de Poolster.

De stofstaart van komeet C/2011 L4 (PANSTARRS) is waaiervormig en bevindt zich in het vlak van de komeetbaan. Op 26 mei doorkruist de aarde dit baanvlak. Wanneer onze planeet in de nabijheid van het baanvlak van een komeet verkeert (nabij één van de knopen van de komeetbaan), kijken we tegen de smalle kant van de stofwaaier aan. In die situatie, en wanneer de aarde zich in het verlengde van de waaier ophoudt, kunnen we in de dagen rond baanvlakpassage een gedeelte van of in sommige gevallen zelfs de gehele stofstaart in de richting van de zon zien wijzen, terwijl de gasstaart van de zon af wijst. We zien dan de zogeheten anomale staart. De anomale staart is dus een onderdeel van de stofstaart: het is in feite een perspectivisch verschijnsel. Dit fenomeen is in de periode nabij baanvlakpassage in de regel goed te fotograferen, zoals bij komeet C/2009 P1 (Garradd) in de periode rond 14 februari 2012. Helaas zal op 26 mei de maan flink storen (Volle Maan op 25 mei). Ook een storende factor is dat vanaf 18 mei de zon ’s-nachts minder dan achttien graden onder de horizon daalt, met de ‘grijze nachten’ als gevolg.

Hoewel de komeet tijdens baanvlakpassage van de 8e grootte zal zijn kan men proberen deze anomale staart te fotograferen. Op 26 mei is de declinatie van de komeet +84,9°. Hierdoor is het mogelijk om de komeet met behulp van de volgende formule ook vast te leggen met een camera op statief zonder te volgen op de sterren. t = 100/F cos δ. Hierbij geldt: t = maximale belichtingstijd in seconden; F brandpuntsafstand van het objectief in mm; δ = de declinatie van de komeet in graden.

C2011L4_staart_03_2013

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Figuur 1. Schematische voorstelling van de gas- en stofstaart. De syndynes (de gele lijnen) geven aan waar de stofdeeltjes van gelijke grootte zich t.o.v. van de kern bevinden. De synchronen (de zwarte streepjes lijnen) geven aan waar de stofdeeltjes zich t.o.v. de kern bevinden die allen op hetzelfde moment van de kern zijn losgekomen. De lichtere stofdeeltjes bevinden zich sneller op grotere afstand van de komeet dan de grotere stofdeeltjes. De blauwe doorgetrokken lijn zijn de gasdeeltjes en deze vormen de gasstaart. Geel zijn de stofdeeltjes en vormen de stofstaart. Uit de figuur is op te maken dat de anomale staart een perspectivisch verschijnsel is.

 

Baanelementen C/2011 L4 (PANSTARRS)
Epoch 2013 Apr. 18,0 TT = JDT 2456400.5
T = 2013 Mar. 10,1697 TT
q = 0,301542 AE
ω = 333,6517°
e = 1,000027
Ω = 65,6658° (2000.0)
m1 ≡ 5,8 + 5 log Δ + 7,5 log r
MPEC 2013-G31
ι = 84,2075°

 

Efemeriden C/2011 L4 (PANSTARRS)
C2011L4_ef_201304_05

 

 

 

 

 

 

 

 
 

 

 Tabel 1. Efemeriden in vijfdaagse intervallen. Rechte klimming en declinatie geldig voor 0h UT. Hoogte en azimut tot 21 mei aan de avond- en ochtendhemel bij een zonshoogte van –18°. Vanaf 21 mei zijn de hoogte en azimut aan de avond- en ochtendhemel bij een zonshoogte van –12° (cursief onderstreept). PAstrt is de positiehoek van de gasstaart; 0° = Noord, 90° = Oost, 180° = Zuid, 270° = West.

 

C2011L4_krt_201304_05

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Overzichtskaart voor komeet C/2011 L4 (PANSTARRS) voor de periode 21 april t/m 31 mei 2013. De posities zijn gegeven in 5-daagse intervallen en zijn geldig voor 0h UT.